უილიამ ფოლკნერის სიტყვა ნობელის პრემიის გადაცემისას

უილიამ ფოლკნერის(1897-1962) სიტყვა ნობელის პრემიის გადაცემისას

შვედეთი, სტოკლჰოლმი, 10 დეკემბერი 1950 წელი

“ასე მგონია, ეს ჯილდო მე კი არ მენიჭება, ჩემს შრომას ენიჭება-მეთქი, ეს შრომა მთელი ცხოვრების შემოქმედებად ქცევაა. რუდუნებითა და სულიერი მოწამეობით გარჯა არც სახელის მოხვეჭისა და რაღა თქმა უნდა, არც გამორჩენისთვის, არამედ საიმისოდ გარჯა, რომ ადამიანის სულის ჭიდილისგან მანამდე არარსებული რამ შექმნას…

ჩვენი დროის ტრაგედია ის საყოველთაო ცხოველური შიშია, რომლითაც დიდი ხანია ვძრწით და რომელსაც შევეგუეთ კიდეც. სულიერი პრობლემები გამქრალია. ახალგაზრდა მწერლებმა დრესდღეობით მიივიწყეს პრობლემა ადამიანისა და სულისა და მისი შინაგანი წინააღმდეგობრებითურთ, მიივიწყეს მწერლის შრომისა და ტანჯვის ერთადერთი თემა.

მწერალი ხელახლა უნდა განინსწავლოს, უნდა შეიგნოს, რომ ყველა გრძნობათაგან შიში ყველაზე უღირსი გრძნობაა და ამას რომ ჩასწვდება, სამუდამოდ უნდა დაივიწყოს შიში, ყოველივე უნდა განაგდოს თავისი სახელოსნოდან, გარდა გულის სიმართლისა, გარდა იმ ძველთაძველი მარადიული ჭეშმარიტებებისა, რომელთა სახელია პატიოსნება და სიყვარული, სიამაყე და ლმობიერება, თანაგრძნობა და მსხვერპლად მისვლა და ურომლებისოდაც ყოველი ნაწარმოები მალევე გასაქრობად განწირული წილადობითაა. ამის ქმნამდე მწერლის შრომა მუდამ წყევლის დაღით არის აღბეჭდილი. სიყვარულის ამბავს კი არ წერს, არამედ ავხორცობისას; დამარცხების ამბავს წერს, მაგრამ ამ დამარცხებას სასოება ახლავს თან და რაც კიდევ უფრო უარესია, არც თანაგრძნობა ახლავს და არც სიბრალული. მის საწუხარს ჭმუნვა არ ურევია და მისი ჭრილობები ნაიარევს არ აჩნევენ. გულის ამბავს კი არ წერს, ჯირკვლებისას წერს და ვიდრე ხელახლა არ განისწავლება, მოთხრობითაც მუდამ იმგვარად მოგვითხრობს, როგორც უბრალო მოწმე ადამიანის დაღუპვისა. ხოლო მე ადამიანის დაღუპვას ვერ შევეგუები. ცხადია, ძნელი არაა თქმა – ადამიანი თუნდაც იმიტომ არის უკვდავი, რომ მიწის პირიდან არ გაქრებაო, უკანასკნელი დაისის მეწამულ ფერებში უსაზმოდ და ცალად მდგარი ქარაფიდან დროთა სრბოლის ზარი უკანასკნელად რომ ჩამორეკს და მიჩუმდება, ადამიანის დაუდუმებელი ბგერა მაშინაც კიდევ იხმიანებსო. მაგრამ მე ამასაც ვერ შევიწყნარებ. მე მწამს, რომ ადამიანი არამცთუ გადარჩება, გაიმარჯვებს კიდეც. კაცი იმიტომ კი არ არის უკვდავი, რომ ყოველივე ცოცხალი არსიდან მხოლოდ მას აქვს დაუდუმებული ხმა, არამედ იმიტომ, რომ სული აქვს მიმადლებული, თანამგრძნობი, მსხვერპლად მიმსვლელი და მოთმინე სული.

პოეტის, მწერლის ვალია ნიადაგ ამცნობდეს ამ ამბავს მსმენელებს. პოეტს ბოძებული აქვს უფლება-შეეწიოს უკვდავების გზაზე მავალ ადამიანს იმით, რომ სული აუმაღლოს, გულოვნება და ღირსება შეახსენოს ხოლმე, იმედი და სიამაყე, თანაგრძნობა, ლმობიერება და მსხვერპლად მისვლა – ის ყოველივე, რაც ადამიანის ოდინდელი დიდება იყო. პოეტის ხმა მარტოოდენ ექოდ არ უნდა გაისმოდეს, მას შეუძლია ერთ იმ ბურჯად, იმ ბალავარად იქცეს, ადამიანს გადარჩენასა და გამარჯვებაში რომ შეეწევა.”
(რევაზ თვარაძის თარგმანი)

Уильям Фолкнер. Речь при получении нобелевской премии

Я думаю, что этой премией награжден не я, как частное лицо, но мой труд – труд всей моей жизни, творимый в муках и поте человеческого духа, труд осуществляемый не ради славы и, уж конечно, не ради денег, но во имя того, чтобы из элементов человеческого духа создать нечто такое, что раньше не существовало. Вот почему мне эта премия выдается только по доверенности. Денежной ее части нетрудно будет найти применение, достойное ее истинного назначения и сущности. Но я хотел бы найти то же применение и чести, которой я удостоен, использовав для этого сегодняшнюю кафедру, с которой я могу быть услышан молодыми людьми, уже обрекшими себя на то же страдание и труд, что и я, среди которых уже есть тот, кто когда-нибудь поднимется на трибуну, с которой сегодня говорю я.

Наша нынешняя трагедия заключается в чувстве всеобщего и универсального страха, с таких давних пор поддерживаемого в нас, что мы даже научились выносить его. Проблем духа более не существует. Остался лишь один вопрос: когда тело мое разорвут на части? Поэтому молодые писатели наших дней – мужчины и женщины – отвернулись от проблем человеческого сердца, находящегося в конфликте с самим собой, – а только этот конфликт может породить хорошую литературу, ибо ничего иное не стоит описания, не стоит мук и пота.

Они должны снова это понять. Они должны убедить себя в том, что страх – самое гнусное, что только может существовать, и, убедив себя в этом, отринуть его навсегда и убрать из своей мастерской все, кроме старых идеалов человеческого сердца – любви и чести, жалости и гордости, сострадания и жертвенности, – отсутствие которых выхолащивает и убивает литературу. До тех пор пока они этого не сделают, они будут работать под знаком проклятия. Они пишут не о любви, но о пороке, о поражениях, в которых проигравший ничего не теряет, о победах, не приносящих ни надежды, ни – что самое страшное – жалости и сострадания. Их раны не уязвляют плоти вечности, они не оставляют шрамов. Они пишут не о сердце, но о железах внутренней секреции.

До тех пор пока они вновь не поймут этой истины, они будут писать как равнодушные наблюдатели конца человеческого. Я отказываюсь принять конец человека. Легко сказать, что человек бессмертен просто потому, что он выстоит; что когда с последней ненужной твердыни, одиноко возвышающегося в лучах последнего багрового и умирающего вечера, прозвучит последний затихающий звук проклятия, что даже и тогда останется еще одно колебание – колебание его слабого неизбывного голоса. Я отказываюсь это принять. Я верю в то, что человек не только выстоит – он победит. Он бессмертен не потому, что только он один среди живых существ обладает неизбывным голосом, но потому, что обладает душой, духом, способным к состраданию, жертвенности и терпению. Долг поэта, писателя и состоит в том, чтобы писать об этом. Его привилегия состоит в том, чтобы, возвышая человеческие сердца, возрождая в них мужество и честь, и надежду, и гордость, и сострадание, и жалость, и жертвенность – которые составляли славу человека в прошлом, – помочь ему выстоять. Поэт должен не просто создавать летопись человеческой жизни; его произведение может стать фундаментом, столпом, поддерживающим человека, помогающим ему выстоять и победить.

William Faulkner (1897-1962): Nobel Prize Speech, Stockholm

Sweden, December 10, 1950

I feel that this award was not made to me as a man, but to my work–a life’s work in the agony and sweat of the human spirit, not for glory and least of all for profit, but to create out of the materials of the human spirit something which did not exist before. So this award is only mine in trust. It will not be difficult to find a dedication for the money part of it commensurate with the purpose and significance of its origin. But I would like to do the same with the acclaim too, by using this moment as a pinnacle from which I might be listened to by the young men and women already dedicated to the same anguish and travail, among whom is already that one who will some day stand where I am standing.

Our tragedy today is a general and universal physical fear so long sustained by now that we can even bear it. There are no longer problems of the spirit. There is only one question: When will I be blown up? Because of this, the young man or woman writing today has forgotten the problems of the human heart in conflict with itself which alone can make good writing because only that is worth writing about, worth the agony and the sweat. He must learn them again. He must teach himself that the basest of all things is to be afraid: and, teaching himself that, forget it forever, leaving no room in his workshop for anything but the old verities and truths of the heart, the universal truths lacking which any story is ephemeral and doomed–love and honor and pity and pride and compassion and sacrifice. Until he does so, he labors under a curse. He writes not of love but of lust, of defeats in which nobody loses anything of value, and victories without hope and worst of all, without pity or compassion. His griefs grieve on no universal bones, leaving no scars. He writes not of the heart but of the glands.

Until he learns these things, he will write as though he stood among and watched the end of man. I decline to accept the end of man. It is easy enough to say that man is immortal because he will endure: that when the last ding-dong of doom has clanged and faded from the last worthless rock hanging tideless in the last red and dying evening, that even then there will still be one more sound: that of his puny inexhaustible voice, still talking. I refuse to accept this. I believe that man will not merely endure: he will prevail. He is immortal, not because he alone among creatures has an inexhaustible voice, but because he has a soul, a spirit capable of compassion and sacrifice and endurance. The poet’s, the writer’s, duty is to write about these things. It is his privilege to help man endure by lifting his heart, by reminding him of the courage and honor and hope and pride and compassion and pity and sacrifice which have been the glory of his past. The poet’s voice need not merely be the record of man, it can be one of the props, the pillars to help him endure and prevail.

Advertisements